3 . روايت زيد بن ثابت : نقل شده كه جمعى به حضور زيد بن ثابت رسيدند و به او گفتند : از احاديث پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله برايمان بگو . گفت : من همسايهء پيامبر صلّى اللّه عليه و إله بودم . او چنين بود كه چون وحى بر او نازل مىشد دنبال من مىفرستاد و من وحى را براى او مىنوشتم . همچنين بود كه چون در حضور او از دنيا سخن به ميان مىآورديم با ما از آن سخن مىگفت . چون از آخرت مىگفتيم با ما از آن ياد مىكرد ، و چون از غذايى سخن مىگفتيم با ما از آن سخن مىراند . اينها همه را من از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله برايتان به عنوان حديث نقل مىكنم . « 1 » 4 . روايت هشام بن عروه به نقل از عروة بن زبير از عايشه دربارهء درمان پيامبر صلّى اللّه عليه و إله : هشام بن عروه از عروة بن زبير نقل كرده است كه گاه وى به عايشه مىگفت : مادر ! از فهم تو شگفت‌زده نمىشوم ! چراكه مىگويم : همسر رسول خدا و دختر ابو بكر است . از آگاهى تو از شعر و جنگ‌هاى عرب نيز تعجب نمىكنم كه مىگويم : دختر ابو بكر است كه خود آگاه‌ترين يا از آگاه‌ترين كسان بود ؛ اما از آگاهى تو از دانش طب شگفتى مىكنم كه چگونه و از كجا آمده است ! راوى گويد : عايشه دستى بر زانوى عروه زد و گفت : اى عروه نازنين ، پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله در روزهاى پايانى عمر خود بيمار مىشد . اين هنگامى بود كه هيئت‌هايى از عرب‌ها از هر سوى به ديدار او مىآمدند . آنان براى او سفارش‌هايى درمانى مطرح مىكردند و من نيز پيامبر صلّى اللّه عليه و إله را با اين توصيه‌ها درمان مىكردم و از همين‌جا اين آگاهى را كسب كردم . « 2 »

--> ( 1 ) . ر . ك : بيهقى ، سنن الكبرى ، ج 7 ، ص 52 ، ح 13118 ؛ ابن ابى اسامه ، مسند الحارث ، ج 2 ، ص 882 . متن حديث به روايت بيهقى در منبع يادشده با اندك اختلافى نسبت به آنچه مؤلف مقالهء پيش‌رو آورده چنين است : « ثم ان نفرا دخلوا على ابيه زيد بن ثابت رضى اللّه عنه فقالوا : حدثنا عن بعض اخلاق النبى صلّى اللّه عليه و إله . فقال : انا جاره فكان اذا نزل عليه الوحى بعث الى فآتيه فاكتب الوحى و كنا اذا ذكرنا الدنيا ذكرها معنا و اذا ذكرنا الاخرة ذكرها معنا و اذا ذكرنا الطعام ذكره معنا فكل هذا احدثكم عنه » - م . ( 2 ) . متن اين حديث در مسند احمد چنين آمده است : « كان عروه يقول لعائشه : يا امتاه لا اعجب من فهمك اقول زوجة رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و بنت ابى بكر و لا اعجب من علمك بالشعر و ايام العرب اقول ابنة ابى بكر و كان اعلم الناس -